Zcash

Zcash nedir?

Zcash, kullanıcıların finansal gizliliğini korumayı amaçlayan birinci katman (Layer 1) bir kripto para ağıdır. Geleneksel kripto paraların aksine işlem detaylarını herkese açık şekilde paylaşmak yerine, güven gerektirmeyen sıfır bilgi ispatları (zero-knowledge proofs) kullanarak tamamen şifrelenmiş transferlere olanak tanır. Bu sayede cüzdan bakiyeleri, işlem tutarları ve katılımcı kimlikleri ağ üzerinde gizli kalırken blokzincirin doğrulanabilirliği korunur.

Gizlilik coinleri kategorisinde yer alan Zcash, eşler arası ödemelerde mahremiyet eksikliğini gidermek amacıyla geliştirilmiştir. Toplam arzı 21 milyon ZEC ile sınırlandırılmış olup Bitcoin'e benzer bir yarılanma (halving) döngüsüne sahiptir. Günlük ödemelerden sınır ötesi para transferlerine kadar finansal gizliliğin önem taşıdığı pek çok alanda kullanılmaya uygundur.

Zcash nasıl çalışır?

Zcash, kendi bağımsız blokzinciri üzerinde çalışan ve şu anda iş ispatı (Proof of Work) uzlaşma mekanizmasını kullanan bir protokoldür. Ağda yeni bloklar yaklaşık 75 saniyede bir üretilir ve Equihash algoritmasıyla madencilik yapılır. Geliştirme yol haritasında yer alan "Crosslink" güncellemesiyle ağın hisse ispatı (Proof of Stake) modeline geçerek güvenlik, ölçeklenebilirlik ve enerji verimliliğini artırması planlanmaktadır.

Ağın gizlilik altyapısı, Orchard adlı korumalı havuzda kullanılan Halo tabanlı sıfır bilgi ispatlarına dayanır. Kullanıcılar Birleşik Adresler (Unified Addresses) aracılığıyla hem şeffaf hem de korumalı işlem türlerini tek bir adreste birleştirebilir. Bu esnek yapı sayesinde kişiler arası transferlerde gönderici, alıcı ve miktar bilgileri üçüncü taraflardan tamamen gizlenebilir.

ZEC ne işe yarar?

ZEC, Zcash ağının yerel kripto parasıdır ve işlem ücretlerinin ödenmesi, madencilerin ödüllendirilmesi ve değer transferi gibi temel işlevleri yerine getirir. Kullanıcılar ZEC ile hızlı ve düşük maliyetli sınır ötesi ödemeler gerçekleştirebilir ya da uzun vadeli tasarruf aracı olarak değerlendirebilir. Ayrıca ağın kendi kendini finanse eden geliştirme modeli kapsamında, blok ödülleri Zcash Topluluk Hibeleri Komitesi aracılığıyla bağımsız geliştirici ekiplerini desteklemek için kullanılır.

Zcash hakkında bilinmesi gerekenler

Zcash'in temelleri 2013 yılında bir grup bilim insanı tarafından atılmıştır. Başlangıçta Bitcoin için bir gizlilik eklentisi olarak önerilen Zerocoin protokolü, daha sonra bağımsız bir ağa dönüştürülmüş ve Zcash 28 Ekim 2016 tarihinde kullanıma sunulmuştur. Proje, Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir ekip tarafından geliştirilmiş olup Pantera Capital gibi kurumsal yatırımcıların portföylerinde de yer almıştır.