Stellar

Stellar nedir?

Stellar, 2014 yılında Jed McCaleb ve Joyce Kim tarafından kurulan, dünya genelinde hızlı ve düşük maliyetli değer transferini mümkün kılan açık kaynaklı ve merkeziyetsiz bir ağdır. Birinci katman (Layer 1) blokzincir kategorisinde yer alan proje, kâr amacı gütmeyen Stellar Development Foundation tarafından yönetilmektedir. Temel amacı; bankaları, ödeme sistemlerini ve bireyleri birbirine bağlayarak finansal hizmetlere erişimi olmayan topluluklara küresel bir altyapı sunmaktır.

Ağ, geleneksel para birimleri ile dijital sistemler arasında köprü görevi gören "Anchor" adı verilen güvenilir kuruluşlar aracılığıyla çalışır. Bu yapı sayesinde kullanıcılar farklı para birimlerini ve varlıkları kolayca dönüştürebilir. Ayrıca Stellar ekosistemi, gerçek dünya varlıklarının (RWA) tokenleştirilmesi ve merkeziyetsiz finans (DeFi) uygulamalarına erişim gibi işlevleri de desteklemektedir.

Stellar nasıl çalışır?

Stellar ağı, Stellar Uzlaşma Protokolü (Stellar Consensus Protocol) ve Federal Bizans Anlaşması (Federated Byzantine Agreement) adı verilen bir mekanizmayla işlem yapar. Bu modelde her düğüm, güvendiği diğer düğümlerden oluşan bir küme seçerek defterin durumu üzerinde uzlaşmaya varır. İş ispatı (Proof of Work) gibi enerji yoğun yöntemler yerine bu yaklaşım kullanıldığından, işlemler saniyeler içinde kesinleşir ve geri döndürülemez hâle gelir.

Ağ üzerinde aracı olmadan varlık ticareti yapılabilen yerleşik bir dağıtık borsa bulunur. Bunun yanı sıra Soroban platformu aracılığıyla akıllı sözleşme (smart contract) geliştirme imkânı da sunulmaktadır. Bu özellikler, Stellar'ı yalnızca bir ödeme ağı olmaktan çıkarıp kapsamlı bir programlanabilir blokzincir altyapısına dönüştürmektedir.

XLM ne işe yarar?

XLM, Stellar ağının yerel kripto parasıdır ve ağın güvenliğini korumak için kritik bir role sahiptir. Farklı varlıklar arasında en verimli takas yollarını bulmak için aracı köprü görevi görür. Aynı zamanda ağdaki spam işlemleri engellemek amacıyla küçük işlem ücretleri ve minimum hesap bakiyesi gereksinimlerinde kullanılır. Ağda yeni token üretimi topluluk oylamasıyla devre dışı bırakıldığı için XLM'in enflasyonist bir yapısı bulunmamaktadır.

Stellar hakkında bilinmesi gerekenler

Stellar, 2014 yılında Jed McCaleb ve Joyce Kim tarafından kurulmuştur. Proje ilk dönemlerde ödeme şirketi Stripe'tan finansman almış olsa da günümüzde geleneksel risk sermayesi yerine küresel doğrulayıcı ve geliştirici topluluğu tarafından sürdürülmektedir. Merkezi Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan ağ, kâr amacı gütmeyen bir vakıf çatısı altında yönetilmeye devam etmektedir.